Het gedachtegoed

Public value: bestaansrecht in de ogen van de samenleving

Je kunt nog zo’n mooi jaarverslag schrijven. Als inwoners, klanten en medewerkers niets merken van wat je organisatie bijdraagt, voegt het weinig toe.

Public value draait de vraag om: niet wat jij zegt dat je doet, maar wat anderen ervaren dat je betekent. Op deze pagina lees je wat public value is, waarom het juist nu telt en hoe ik ermee werk.

Wat is public value?

Public value is de bijdrage van een organisatie aan het algemeen welzijn, zoals mensen die zelf ervaren. Prof. dr. Timo Meynhardt omschrijft het als de subjectief ervaren bijdrage van een organisatie aan het algemeen welzijn.

Het woord ervaren is de kern. Public value bestaat pas als mensen het merken: in hun vertrouwen, hun gevoel van verbondenheid, hun welzijn. Een goed rapport of een mooi beleidsplan is dus niet genoeg.

Het begrip komt van Mark Moore, hoogleraar aan Harvard. Hij liet in de jaren negentig zien dat overheden niet alleen efficiënt moeten werken, maar waarde moeten creëren voor de samenleving. Meynhardt maakte het breder toepasbaar, ook voor bedrijven, en meetbaar met de Public Value Scorecard.

Vijf dimensies

De Public Value Scorecard kijkt naar vijf dimensies tegelijk. Een organisatie die op één dimensie sterk scoort maar een andere verwaarloost, verliest vroeg of laat draagvlak.

  • Moreel-ethisch: is het fatsoenlijk? Handelen we rechtvaardig en integer, ook als dat geld kost?
  • Politiek-sociaal: verbindt het? Voelen inwoners en partners zich gehoord en betrokken?
  • Utilitair-instrumenteel: werkt het? Levert het aantoonbaar nut op en doen we wat we beloven?
  • Hedonistisch-esthetisch: voelt het goed? Zijn mensen trots op hun stad, hun werkgever of de dienstverlening?
  • Financieel: is het houdbaar? Is de inzet van geld verantwoord, nu en op de lange termijn?

Waarom juist nu?

Het vertrouwen in instituties staat onder druk, en vraagstukken als klimaat en ongelijkheid los je niet alleen op. Wie wil bewegen, heeft draagvlak nodig. Public value geeft je de taal en de meetlat om dat draagvlak op te bouwen.

Voor gemeenten en overheden. Je maakt keuzes die je kunt uitleggen aan raad en inwoners, omdat ze gebaseerd zijn op wat de samenleving echt waardeert. Dat helpt juist bij lastige afwegingen, zoals een begroting die moet worden herzien.

Voor semipublieke organisaties. Je laat zien wat je bijdraagt, verder dan de jaarcijfers. Dat versterkt je positie bij toezichthouders, financiers en partners.

Voor bedrijven. Je wordt aantrekkelijker voor talent dat werk met betekenis zoekt, en je hebt een sterk verhaal richting klanten en ketenpartners die steeds hogere eisen stellen. Lees daarover ook War for talent.

Public value is geen trend. Het is je bestaansrecht.

Public value, MVO en ESG

MVO en ESG zijn geen tegenpolen van public value, maar verschillende lagen van hetzelfde maatschappelijke bewustzijn. MVO en ESG laten zien dat je verantwoordelijkheid neemt. Public value laat zien of de samenleving dat ook zo ervaart.

  • Het vertrekpunt. MVO en ESG vragen wat de organisatie doet. Public value vraagt wat anderen ervaren.
  • Wie de waarde bepaalt. Bij MVO en ESG de organisatie zelf, via normen en rapportages. Bij public value inwoners, klanten, medewerkers en partners.
  • Wat het oplevert. Bij MVO en ESG vaak een rapport of een score. Bij public value draagvlak, vertrouwen en legitimiteit.

Heb je al een MVO-beleid of een ESG-rapportage? Dan is public value de logische volgende stap: je toetst of je inspanningen ook landen. Meer daarover in Van CSR naar public value en ESG & public value.

Zo werk ik ermee

Ik vertaal public value naar keuzes die je morgen kunt maken. Altijd in dialoog met de mensen om wie het gaat, want ervaren waarde haal je niet uit een spreadsheet.

Verder praten?

Wat betekent dit voor jouw organisatie?

Vertel me in een paar zinnen voor welk vraagstuk je staat, dan plannen we een vrijblijvend gesprek van een uur. Op locatie of online.

Plan een kennismaking
© 2026 Guts ’n Values · No guts, no values KvK 95857087