Publicaties

War for talent

Waarom de public value van je organisatie bepaalt of talent voor je kiest, en blijft.

Een aantal jaren geleden werkte ik binnen een grote, wereldwijde organisatie en voerde ik veel gesprekken met pas afgestudeerden. Een groot deel van hen had duidelijk andere waarden en opvattingen dan de collega’s die al wat ouder waren. Waarden die grote invloed hebben op hun keuze voor een werkgever. Er werden bijvoorbeeld grote, wereldwijde organisaties genoemd waarvoor ze zeker geen opdrachten wilden doen. Die organisaties wilden ze niet op hun cv. Niet omdat het werk niet leuk zou zijn, maar omdat ze niet achter de bijdrage van die organisaties aan de wereld konden staan. Interessant was dat een deel van de oudere generatie dat niet begreep, omdat dit financieel gezien juist de grootste en belangrijkste klanten waren. Maar vooral begrepen ze niet dat deze nieuwe collega’s een ander moreel-ethisch kompas gebruikten dan zij altijd hadden gedaan.

Half grappend, met een serieuze ondertoon, werd opgemerkt dat die waarden wel zouden veranderen als ze ouder werden. Inmiddels zijn we een aantal jaren verder, en die waarden zijn niet veranderd. Integendeel, ze zijn versterkt. Niet alleen deze nieuwe generatie, maar een steeds groter deel van de samenleving beoordeelt een organisatie op meer dan prijs en kwaliteit. Dat oordeel weegt steeds zwaarder in de keuze voor een werkgever. En belangrijker nog: deze groep is zowel de huidige als de toekomstige workforce van een organisatie. Op alle lagen van de organisatie, maar ook als klant, leverancier of samenwerkingspartner.

De war for talent

De war for talent is de concurrentie tussen organisaties om de beste medewerkers aan te trekken én te behouden. In de snelle, competitieve omgeving van vandaag wordt het vermogen om (top)talent te binden steeds meer gezien als bepalende factor voor succes. Dat roept voor mij een belangrijke vraag op over de relatie tussen medewerkers en de public value van een organisatie. Hoe belangrijk is public value om niet alleen talent, maar simpelweg medewerkers aan te trekken én te behouden?

Public value

Waarom is public value dan zo relevant? Purpose is de afgelopen jaren een buzzword geworden dat helaas vaker door marketingafdelingen wordt gebruikt dan dat het een echte plek heeft in het DNA van organisaties. Bruikbaarder is public value: de waarde die een organisatie toevoegt aan de samenleving, gezien vanuit de perceptie van die samenleving. Public value maakt het mogelijk de vraag te beantwoorden of een organisatie meer dan alleen economische waarde toevoegt. Het breekt met het idee van waardecreatie als puur financieel en omvat ook morele, politieke en esthetische waarde. Public value is op meer gebaseerd dan een kosten-batenverhouding of aandeelhouderswaarde.

Het publiek wordt daarbij niet gezien als een sociale groep, maar als een gemoedstoestand die wordt beïnvloed door organisaties en hun activiteiten. Dat perspectief is gebaseerd op inzichten uit de psychologie over fundamentele menselijke behoeften. Op die basis zijn samen met wetenschappers modellen ontwikkeld die de public value van een organisatie, initiatief of samenwerking meetbaar en zichtbaar maken. Belangrijk daarbij is dat de input niet alleen van de organisatie zelf komt, maar ook van het publiek eromheen: klanten, leveranciers, medewerkers, deelnemers, buurtbewoners en overheid. Dat publiek oordeelt vanuit de eigen perceptie.

Hoe helpt public value in de war for talent?

Anders dan klantwaarde richt public value zich op wat mensen zien als de samenleving en haar welzijn. Public value is gebaseerd op beelden en relaties die een sterke impact hebben op organisaties. De Griekse filosoof Epictetus zei het in de tweede eeuw al: People are not disturbed by things, but by the view they take of them.

Om goede medewerkers te werven en te behouden, moet een organisatie weten hoe het publiek naar haar kijkt. Uit dat inzicht volgt bewustwording van de impact van haar handelen op de samenleving. Wie zich bewust is van die impact, kan de strategie afstemmen op zo veel mogelijk public value. Zo draagt een organisatie bij aan het grotere geheel en niet alleen aan het eigen succes. En juist dát maakt haar een aantrekkelijke werkgever.

Public value brengt verbinding, cohesie, draagvlak en legitimiteit. Het is een aanjager van veerkracht en innovatie, omdat het doel waar publiek én medewerkers naar kijken zichtbaar wordt en wordt versterkt. Sterker nog: als een organisatie geen antwoord heeft op de vraag of en hoe haar activiteiten bijdragen aan de samenleving, staat haar bestaansrecht op het spel. Er is bijvoorbeeld een verband tussen public value en de stabiliteit van aandelenkoersen: hoe hoger de public value, hoe kleiner de schommelingen (Bilolo, 2018).

En de overheid als werkgever?

Je zou denken dat dit vooral een vraagstuk is voor het bedrijfsleven. Het tegendeel is waar. De overheid staat voor een flinke vervangingsopgave: in 2024 gingen zo’n 13.000 overheidsmedewerkers met pensioen, naar verhouding bijna twee keer zoveel als gemiddeld. Twee derde van de overheidsorganisaties die de komende jaren pensioenuitstroom verwachten, ziet dat als een probleem (UWV, 2026). Tegelijk dingen gemeenten, provincies en waterschappen naar dezelfde juristen, beleidsadviseurs en ICT’ers als het bedrijfsleven.

Juist daar ligt de kans. Een publieke organisatie heeft iets waar een commercieel bedrijf hard voor moet werken: een vanzelfsprekende maatschappelijke opdracht. Maar die opdracht moet wel zichtbaar zijn. Een jonge beleidsmedewerker kiest niet voor ‘de gemeente’, maar voor het verschil dat hij of zij daar kan maken. Als een organisatie vooral bezig lijkt met procedures, budgetten en verantwoording, verdwijnt dat verschil uit beeld. Wie als gemeentesecretaris of directeur scherp heeft welke public value de organisatie maakt, en dat ook durft te laten zien, heeft het sterkste wervingsverhaal dat er is.

Al doe je het niet voor de war for talent, doe het voor het bestaansrecht van je organisatie.

Het is (nog) niet wetenschappelijk bewezen, maar ik ben ervan overtuigd dat het verband tussen public value, de war for talent en de continuïteit van een organisatie de komende jaren alleen maar belangrijker wordt. Guts ’n Values helpt daarbij. Mijn uitgangspunt is dat ik organisaties help om zichzelf te helpen. Geen standaardoplossingen die eerder bij andere organisaties werkten, maar maatwerk.

Bronnen

  • Bilolo, C. (2018). Legitimacy, public value, & capital allocation (proefschrift, Universiteit van St. Gallen).
  • UWV (2026). Overheid in beeld. uwv.nl

Verder praten?

Wat betekent dit voor jouw organisatie?

Vertel me in een paar zinnen voor welk vraagstuk je staat, dan plannen we een vrijblijvend gesprek van een uur. Op locatie of online.

Plan een kennismaking
© 2026 Guts ’n Values · No guts, no values KvK 95857087